Rënia është reflektuar edhe në treguesit kryesorë të përfitueshmërisë. Kthimi mbi kapitalin (ROE) zbriti në 14.03%, nga 16.69% një vit më parë, ndërsa kthimi mbi aktivet (ROA) ra në 1.39%, nga 1.66%.
Në pamje të parë, kjo mund të duket si një sinjal negativ për sektorin. Por shifrat tregojnë një situatë më komplekse: bankat po vazhdojnë të zgjerojnë aktivitetin, ndërsa marzhet e fitimit po përballen me më shumë presion.
Normat e interesit po ndryshojnë lojën
Një nga faktorët kryesorë pas rënies së fitimeve është ulja e normave të interesit.
Për bankat, diferenca midis të ardhurave nga kreditë dhe kostos së financimit është një komponent i rëndësishëm i fitimit. Kur normat bien, presioni mbi të ardhurat nga interesi mund të rritet, veçanërisht nëse shpenzimet nuk ulen me të njëjtin ritëm.
Në të njëjtën kohë, konkurrenca për depozitat ka shtuar presionin mbi kostot e bankave. Të dhënat për vitin 2025 tregojnë se rënia e normave të interesit, e kombinuar me rritjen e konkurrencës për depozitat, ndikoi në të ardhurat neto nga interesi dhe në përfitueshmërinë e sektorit.
Pra, bankat po operojnë në një mjedis ku çmimi i parasë po ndryshon dhe konkurrenca po bëhet më e fortë.
Kreditimi po rritet, por fitimi për kapital po bie
Një nga zhvillimet më interesante është se rënia e përfitueshmërisë po ndodh në të njëjtën kohë me zgjerimin e bilancit të sektorit.
Në fund të majit 2026, portofoli i kredive arriti rreth 986.2 miliardë lekë, ndërsa depozitat u rritën në rreth 1.89 trilionë lekë, nga 1.73 trilionë një vit më parë.
Kjo do të thotë se bankat nuk po përballen me mungesë aktiviteti. Përkundrazi, kreditimi po rritet dhe kërkesa për financim mbetet e fortë.
Sfida është tjetër: sa fitim gjeneron banka për kapitalin që ka investuar dhe për aktivitetin që zhvillon?
Kjo është arsyeja pse tregues si ROE dhe ROA janë të rëndësishëm. Ata tregojnë jo vetëm sa fiton një bankë në vlerë absolute, por sa efikase është në gjenerimin e fitimit nga kapitali dhe aktivet e saj.
Çfarë mund të ndryshojë për klientët?
Një sektor bankar me marzhe më të ngushta mund të bëhet më konkurrues për klientët.
Bankat mund të kërkojnë të zgjerojnë kreditimin, të tërheqin më shumë depozita dhe të rrisin të ardhurat nga shërbimet dhe produktet e tjera financiare. Në një treg ku diferencat mes bankave bëhen më të rëndësishme, konkurrenca mund të reflektohet në normat e interesit, tarifat, kushtet e kredive dhe ofertat për depozitat.
Për klientin, kjo do të thotë se zgjedhja e bankës nuk duhet të bazohet vetëm te emri i institucionit apo te një normë e vetme interesi.
Një kredi me normë më të ulët mund të ketë tarifa të tjera. Një depozitë me interes më të lartë mund të ketë kushte të ndryshme. Dhe një produkt që duket më i favorshëm në fillim mund të mos jetë domosdoshmërisht alternativa më e përshtatshme në total.
Burimi: Albanian Association of Banks • Banka e Shqipërisë • Albanian Daily News
FINARCH REKOMANDON
Kur tregu ndryshon, edhe mënyra si zgjedhim produktet financiare duhet të ndryshojë.
Rënia e përfitueshmërisë së bankave nuk do të thotë domosdoshmërisht se sektori është në vështirësi. Përkundrazi, të dhënat tregojnë se bankat vazhdojnë të kenë aktivitet të lartë dhe kreditimi po zgjerohet. Por presioni mbi marzhet dhe rritja e konkurrencës mund të krijojnë më shumë alternativa për klientët.
Për individët dhe bizneset, kjo është një arsye më shumë për të krahasuar ofertat përpara se të marrin një vendim financiar.
Mos shikoni vetëm normën e interesit. Analizoni koston totale, komisionet, afatin, kushtet dhe fleksibilitetin e produktit.
Rekomandimi ynë:
Mos zgjidhni bankën vetëm nga oferta që duket më e mirë. Krahasojeni të gjithë paketën dhe vendosni mbi bazën e kostos, kushteve dhe nevojave tuaja financiare.
Në një treg gjithnjë e më konkurrues, informacioni dhe krahasimi mund të bëjnë diferencën.
Ky material ka karakter informues dhe nuk përbën këshillim individual për investime.